Blog

Dlaczego warto stawiać na chelaty?

Chelaty, sole i tlenki – w takiej formie najczęściej występują składniki pokarmowe w nawozach. Które z tych form będą najskuteczniejsze w przypadku nawożenia dolistnego?

Zdecydowanie chelaty. Dlaczego? Gdyż, wybierając je do nawożenia swoich upraw, możemy mieć pewność, że wybieramy łatwo przyswajalne i bezpieczne dla roślin związki. Dzięki temu, przy niewielkich dawkach i nakładach realizujemy potrzeby pokarmowe poszczególnych gatunków i finalnie uzyskujemy dobry efekt ekonomiczny.

Ale od początku.. co to jest chelat?

Słowo chelat pochodzi od greckiego słowa ‘chele’ oznaczającego szczypce kraba i nawiązującego do kleszczowego sposobu połączenia atomu metalu. Chelaty to związki chemiczne w postaci heterocyklicznego pierścienia składające się z atomu centralnego połączonego poprzez co najmniej dwa wiązania koordynacyjne z cząsteczką zwaną ligandem. Atomem centralnym jest zazwyczaj dwu- lub trójwartościowy kation metalu.

Brzmi dość skomplikowanie, prawda? – jak to można zobrazować?

Pomyślmy o skórce pomarańczy. Skórka chroni miąższ owocu przed wyschnięciem, szkodnikami, patogenami, zanieczyszczeniami. Podobnie jak skórka pomarańczy, czynnik chelatujący chroni składnik odżywczy (jon metalu) przed połączeniem z innymi związkami. Dzięki temu zachowana zostaje stabilność cząsteczki, a nawóz nie zmienia swoich chemicznych właściwości, nawet przy zmianie pH roztworu czy dodatku do roztworu innych komponentów (np. środków ochrony roślin). Schelatyzowany jon jest w pełni przyswajalnych przez rośliny. Watro wiedzieć, że jony w takiej formie są pobierane zarówno przez korzenie jak i przenikają przez grubą warstwę woskową pokrywającą części nadziemne roślin (łodygi, liście). To sprawia, że chelaty mogą zostać użyte do produkcji zarówno nawozów doglebowych jak i na szeroką skalę nawozów dolistnych. Finalnie mogą tworzyć zarówno produkty krystaliczne jak i płynne.

Jakie są największe zalety nawozów schelatyzowanych?

  • Mikroelementy w formie chelatu są szybciej wchłaniane przez liście i tym samym łatwiej przyswajalne przez rośliny niż składniki dostarczane w innych formach (solach, tlenkach).W przypadku stosowania np. soli mineralnych, istnieje także duże ryzyko, że cześć składnika wykrystalizuje do form niedostępnych dla roślin.
  • Rośliny dobrze tolerują chelaty, w przeciwieństwie do soli mineralnych, których niewłaściwe zastosowanie może zdecydowanie obniżyć efektywność przeprowadzonego nawożenia, a nawet doprowadzić do poparzenia liści.
  • Chelaty są bardzo dobrze rozpuszczalne w wodzie i to niezależnie od pH cieczy. Tworzą klarowne roztwory bez osadów, wytrąceń. Są stabilne nawet w niesprzyjającym odczynie, np. chelat Fe (III) HBED, pozostaje stabilny nawet w glebach zasadowych (wapiennych) i roztworach do pH 12.
  • Dzięki schelatyzowaniu, wyeliminowany zostaje antagonizm pomiędzy poszczególnymi składnikami nawozu.

Warto wiedzieć, że…

Spośród mikroelementów chelaty tworzą Fe3+,F e2+,Cu2+, Zn2+, i Mn2+. W nawozach w postaci schelatyzowanej można także spotkać makroelementy: Ca2+ oraz Mg2+. Natomiast bor i molibden nie tworzą chelatów. Pierwiastki te tworzą ujemnie naładowane jony. W nawozach wykorzystuje się takie związki jak: boroetanoloamina, boran sodu, boran wapnia, molibdenian sodu, molibdenian amonu.

W naszej palecie nawozów możesz spotkać pierwiastki dla których czynnikiem chelatującym są:

  • IDHA (kwas iminodibursztynowy) – najnowszy biodegradowalny czynnik chelatujący, światowy patent ADOB. Biodegradowalny oznacza to, że jest on w ciągu 28 dni rozkładany w glebie przez bakterie na prostsze i nieszkodliwe związki.
  • EDTA (kwas etylenodiaminotetraoctowy)- najstarszy i najpopularniejszy czynnik chelatujący.
  • DTPA (kwas pentetynowy) – stabilny czynnik chelatujący dla manganu i żelaza.
  • HBED (hydroksybenzyloety-lenodiamina) – najsilniejszy czynnik chelatujący dla żelaza i cynku, stabilny w pH do 12, światowy patent ADOB.

Czy wiesz, że…

Przykładem naturalnego chelatu magnezu jest chlorofil, występujący w roślinach lub hemoglobina (chelat żelaza), znajdująca się w krwinkach czerwonych.

Podsumowując

Wybierając chelaty do nawożenia swoich upraw, masz pewność, że wybrałeś:

  • Nawóz o wysokiej jakości, w którym składniki pokarmowe występują w pełni przyswajalnych przez rośliny formach.
  • Skuteczny produkt, który zastosowany w nawożeniu profilaktycznym efektywnie zapobiega powstaniu niedoborom pierwiastków, z kolei użyty interwencyjnie najszybciej niweluje negatywne skutki ich powstania.
  • Najlepszą możliwość, w przypadku tworzenia mieszanin zbiornikowych. Chelaty w szerokim zakresie można mieszać z innymi agrochemikaliami (zgodnie z zaleceniami producenta), nie zmieniają właściwości chemicznych cieczy roboczej. Dzięki temu, są także bezpieczne dla twojego opryskiwacza (nie zapychają dysz i innych elementów roboczych).
  • Pewny efekt ekonomiczny. W porównaniu do innych form chemicznych wysoka przyswajalność chelatów obniża koszty odżywiania roślin. Przy niewielkiej dawce zyskujesz najlepszy końcowy efekt nawożenia.