Blog

Zasady prawidłowego nawożenia rzepaku borem na wiosnę

Rzepak jest rośliną wysoce wrażliwą na brak boru. Rośliny z deficytem tego składnika słabiej kwitną i gorzej zawiązują łuszczyny.  Konsekwencją jest zredukowanie plonu nawet o 20 proc.

W wiosennej agrotechnice rzepaku ozimego nie może zabraknąć wspomagania tej uprawy nalistną aplikacją borem. Bor należy do grupy pierwiastków mało ruchliwych w roślinie i dlatego wymaga stałego dopływu w ciągu całego okresu wegetacyjnego, tak by nowe przyrosty były dobrze zaopatrzone w ten składnik. 

Jaką rolę pełni bor w roślinie?

  • bierze udział w budowie ścian komórkowych,
  • wpływa na gospodarkę węglowodanową,
  • odgrywa istotną rolę w syntezie kwasów nukleinowych,
  • wpływa na wzrost i podziały komórek,
  • stymuluje wbudowywanie fosforu w kwasy nukleinowe,
  • wspomaga redukcję azotanów,
  • stabilizuje gospodarkę hormonalną roślin.

Deficyt boru w przypadku rzepaku daje wyraźne objawy fizjologiczne na wszystkich tworzonych organach, które można zaobserwować na wielu etapach jego wegetacji.

Objawy na korzeniu:

  • kawerna, „pęknięcie” korzenia, tuż pod szyjką korzeniową.

Objawy na liściach:

  • przebarwieniem brzegów liści (fioletowo-czerwone).

Objawy na łodydze:

  • pękanie epidermy (skórki),
  • skrócenie międzywęźli.

Objawy podczas kwitnienia rzepaku:

  • ograniczone kwitnienie (sterylność i słabe kiełkowanie pyłku),
  • mniejsza liczba łuszczyn na roślinie,
  • mniejsza liczba nasion w łuszczynie (zakłócony proces zapylania).

Sprawdź dostępność boru

Ocena zasobności gleb w przyswajalne formy mikroskładników przeprowadzona przez Stację Chemiczno-Rolniczą (tabela 1) wykazała, że największe niedobory dotyczą boru. Ponad 80% gleb w Polsce odznacza się niską naturalną zasobnością w ten składnik.

Tabela 1. Ocena zawartości boru w glebie

Źródło: PN-R-04018

Zawartość B w glebie zależy od rodzaju skały macierzystej, z której powstała gleba oraz zawartości substancji organicznej. Formy przyswajalne stanowią znikomy procent w stosunku do jego ogólnej zawartości. Na stopień przyswajalności boru wpływa szereg czynników wśród, których najważniejszy jest odczyn. Optymalna granica dostępności boru mieści się w przedziale pH 5,0 – 7,0. Wapnowanie gleb zmniejsza przyswajalność boru i fakt ten należy uwzględnić w technologii uprawy rzepaku, który wymaga uregulowanego odczynu i potrzebuje jednocześnie do swojego rozwoju dobrego zaopatrzenia w bor.  Najwięcej przyswajalnych związków boru występuje w środowisku lekko kwaśnym  i obojętnym. Zarówno na glebach kwaśnych jak i zasadowych obserwowany może być niedobór składnika, wynikający np. z wypłukiwania na glebach lekkich i piaszczystych lub zmniejszonej jego dostępności na skutek antagonistycznego działania jonów wapnia (nieodpowiedni stosunek Ca:B) na glebach o odczynie zasadowym. Niedobory boru, najczęściej obserwuje się w latach o małych opadach, a szczególnie w okresie powtarzających się okresowo susz.  W warunkach deficytu wody, ruchliwość boru w glebie ulega sinemu ograniczeniu. 

Jak prawidłowo nawozić rzepak borem?

Prawidłowe nawożenie rzepaku ozimego borem wymaga uwzględnienia następujących elementów:

  • ilości dostępnego składnika w glebie (np. badania glebowe),
  • odczynu gleby,
  • zapotrzebowania rzepaku na bor (im większy plon, tym większe zapotrzebowanie),
  • wyboru techniki i terminu aplikacji (nawozy jednoskładnikowe, wieloskładnikowe),
  • znajomość najważniejszych funkcji tego składnika w kształtowaniu plonu i parametrów jakościowych,
  • uwzględnienia stopnia mobilności składnika w roślinie,
  • uwzględnienia warunków meteorologicznych w sezonie wegetacyjnym (w czasie suszy dostępność boru jest mniejsza).

Zalecenia praktyczne

W stanowisku ubogim w bor zaleca się przeprowadzenie 3-krotnego oprysku roztworem zawierającym 0,4 – 0,5kg  B/ha.

Na wiosnę warto wykonać trzy zabiegi:

  • w fazie odbudowanej rozety do formowania pędu głównego włącznie (BBCH 30-31),
  • w fazie końca formowania pędu głównego do początku pąkowania (BBCH 33-38),
  • w fazie zielonego pąka (BBCH 51-53).

W nawożeniu rzepaku borem zalecamy korzystać z dwóch nawozów borowych przeznaczonych do aplikacji dolistnej takich jak:

  • ADOB® Bor w postacie płynnej, o zawartości boru (15% B), z dodatkiem azotu,
  • Solubor® DF w postaci mikrogranulatu zawierający 17,5% boru (B).

Zapotrzebowanie rzepaku na bor można także realizować za pomocą dolistnych nawozów wieloskładnikowych, zawierających bor takich jak: ADOB® Mikro Rzepak, ADOB® ProFit 18-18-18 + mikro i wiele innych.

Terminy zabiegów nawożenia dolistnego rzepaku, często pokrywają się z zabiegami ochrony roślin. W tworzeniu mieszanin zbiornikowych należy zachować  szczególną ostrożnością i stosować  tylko sprawdzone i przetestowane mieszaniny. Zobacz nasze programy nawożenia rzepaku.